Ινστιτούτο Οικονομίας Κατασκευών


 

15-12-03

ΟΔΗΓΙΕΣ - ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΙΜΩΝ

2η ΟΜΑΔΑ ΔlOΙΚΗΣHΣ ΕΡΓΟΥ για την ενότητα “Τεχνικές Προδιαγραφές και Σύστημα Προσδιορισμού Κόστους” του Προγράμματος Δράσεων του Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε, για τον εκσυγχρονισμό της παραγωγής των Δημοσίων Έργων

 

ΔΡΑΣΗ Β1 : ΕΞΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ - ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΣΗ

ΤΟΥ ΥΠΑΡΧΟΝΤΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΙΜΩΝ

 

1. YΠΑΡΧΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Η υπάρχουσα σήμερα κατάσταση από πλευράς Κειμένων Τιμών Μονάδος (ΚΤΜ) συνοψίζεται ως εξής:

    1. Εγκεκριμένες Αναλύσεις Τιμών (και Περιγραφικά Τιμολόγια) του Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε.
    2. ΑΤΕΟ Ανάλυση Τιμών Έργων Οδοποιίας (ΟΔΟ)

      ΑΤΟΕ Ανάλυση Τιμών Οικοδομικών Εργασιών (ΟΙΚ)

      ΑΤΥΕ Ανάλυση Τιμών Υδραυλικών Έργων (ΥΔΡ)

      ΑΤΛΕ Ανάλυση Τιμών Λιμενικών Έργων (ΛΙΜ)

      ΑΤΕΠ Ανάλυση Τιμών Έργων Πρασίνου (ΠΡΣ)

      ΑΤΗΕ Ανάλυση Τιμών Ηλεκτρομηχανολογικών Εργασιών (ΗΛΜ)

      ΑΤΑΕ Ανάλυση Τιμών Αναδασωτικών Εργασιών (ΔΑΣ)

    3. ‘’Ημιεπίσημες’’ Αναλύσεις Τιμών
    4. ΑΤΗΛΜΕ Συντάχθηκε από την ΠΕΔΜΗΕΔΕ για λογαριασμό του ΥΠΕΧΩΔΕ, αλλά ουδέποτε θεσμοθετήθηκε.

      Αποτελείται από δύο εκτενή τεύχη: ένα για τις Μηχανολογικές εργασίες και ένα για τις Ηλεκτρολογικές εργασίες.

      Τα άρθρα των υλικών που ενσωματώνονται στις διάφορες εργασίες περιλαμβάνονται στο Παράρτημα της Τιμαριθμικής

      Ανάλυση Τιμών Έργων Επισκευών από Σεισμούς του ΥΠΕΧΩΔΕ

    5. Αναλύσεις Τιμών που συμπεριλαμβάνονται στα διάφορα Τεύχη Δημοπράτησης έργων που συντάσσονται από τους Μελετητές - όταν στο αντικείμενο της σύμβασής τους συμπεριλαμβάνεται η σύνταξη Τευχών Δημοπράτησης - για την κάλυψη αντικειμένων που δεν προβλέπονται στις θεσμοθετημένες αναλύσεις τιμών.
    6. Οι αναλύσεις τιμών της κατηγορίας αυτής ποικίλουν από Υπηρεσία σε Υπηρεσία, ανάλογα με τα κριτήρια επιλογής-αποδοχής εκάστης (λ.χ. αναλύσεις τιμών μεταβατικών επιχωμάτων: ΥΠΕΧΩΔΕ/ΔΜΕΟ, ΕΡΓΟΣΕ κλπ)

    7. Οι προϋπολογισμοί των δημοπρατουμένων έργων ουδέποτε είναι απόλυτα συσχετισμένοι με τα άρθρα των εγκεκριμένων αναλύσεων τιμών, ιδιαίτερα μάλιστα στα μεγάλα έργα (Εγνατία Οδός, ΠΑΘΕ κλπ) και στα έργα των Ο.Κ.Ω. (ΕΥΔΑΠ κλπ).

Πολύ συχνά περιλαμβάνουν σύνθετα άρθρα (π.χ. κατασκευή στρώσεων οδοστρωσίας με την μεταφορά των αδρανών υλικών επί τόπου του έργου από οποιαδήποτε απόσταση, πλήρης κατασκευή ενός τρέχοντος μέτρου αγωγού αποχέτευσης ακαθάρτων, εκσκαφή χανδάκων υποδοχής υπογείων δικτύων συμπεριλαμβανομένης της αντιστηρίξεως των παρειών και της επανεπίχωσης, εκσκαφή σε πάσης φύσεως έδαφος με την φορτοεκφόρτωση και μεταφορά των προϊόντων εκσκαφών σε οποιαδήποτε απόσταση κ.ο.κ.).

Η μεθόδευση αυτή απλοποιεί μεν τις διαδικασίες των επιμετρήσεων, αλλά καθιστά υποκειμενική την προκοστολόγηση και δεν επιτρέπει την άμεση σύγκριση των τιμών δημοπράτησης ομοειδών εργασιών. Επί πλέον σε περίπτωση μεταβολής του ποσοστού συμμετοχής των συμπαρομαρτουσών εργασιών, προκαλούνται τιμολογιακές αδικίες και αντεγκλήσεις.

Σε άλλες περιπτώσεις, η κατ’ άρθρο ανάλυση των εργασιών είναι λεπτομερέστερη της αντίστοιχης των εγκεκριμένων αναλύσεων τιμών (π.χ. τα τιμολόγια της ΕΥΔΕ/ΠΑΘΕ περιλαμβάνουν 15 άρθρα κατασκευών από σκυρόδεμα, έναντι των 8 συνολικά άρθρων της ΑΤΕΟ).

Κατά κανόνα, στους προϋπολογισμούς των έργων απαντάται σημαντικός αριθμός άρθρων που δεν συμπεριλαμβάνονται στις θεσμοθετημένες Αναλύσεις Τιμών.

Τελείως ενδεικτικά αναφέρονται εδώ μερικά απ’ αυτά τα άρθρα:

    • κατασκευή αντιολισθηρού τάπητα
    • μεταλλικά στηθαία ασφαλείας
    • γεωυφάσματα στραγγιστηρίων
    • γεωυφάσματα διαχωρισμού
    • πινακίδες σήμανσης
    • δίκτυα από σωλήνες πολυαιθυλενίου
    • δίκτυα από σωλήνες ελατού χυτοσιδήρου (ductile iron)
    • ελαστομεταλλικά εφέδρανα γεφυρών

(ο κατάλογος είναι αρκετά μακρύς)

 

    1. Τα άρθρα περί σκυροδεμάτων και σιδηροπλισμών, όλων ανεξαιρέτως των αναλύσεων τιμών, δεν είναι προσαρμοσμένα στην ποιοτική κατηγοριοποίηση που προβλέπεται από τους ισχύοντες κανονισμούς (ΚΤΣ, ΚΤΧ). Βρίσκονται, όπως είναι φυσικό, στην εποχή του Σ200, Β225, St III κλπ.
    2. Αποτέλεσμα αυτού είναι λόγου χάριν να χρησιμοποιείται κατά κόρον το άρθρο ΟΔΟ-2551 ‘’Οπλισμένο σκυρόδεμα κατηγορίας Σ260 (Β300) για την κατασκευή βάθρων, δοκών εδράσεως ή προσκεφαλαίων και προχύτων πασσάλων’’ για το σύνολο των κατασκευών από σκυρόδεμα ποιότητας C20/25 (από τοίχους αντιστήριξης και πλαισιωτούς οχετούς, μέχρι σκυρόδεμα πασσάλων), δεδομένου οτι το άρθρο αυτό είναι το μόνο πού αναφέρεται σε σκυρόδεμα παραπλήσιας αντοχής με το C20/25.

       

    3. Οι θεσμοθετημένες αναλύσεις τιμών χρονολογούνται από την δεκαετία του 70.

Η μόνη ουσιαστική επέμβαση που έχει γίνει έκτοτε είναι η αναμόρφωση της Ανάλυσης Τιμών Έργων Οδοποιίας κατά το 1994. Χαρακτηριστικό της Νέας ΑΤΕΟ είναι ο αναλυτικός προσδιορισμός της ημερησίας δαπάνης μηχανημάτων έργων. Το θεματολόγιό της όμως παρέμεινε αμετάβλητο και ελλιπές.

Επεμβάσεις έχουν γίνει επίσης στην Ανάλυση Τιμών Υδραυλικών Εργων με την εισαγωγή διορθωτικών συντελεστών επί του χρόνου απασχόλησης εργατοτεχνικού προσωπικού και μηχανικού εξοπλισμού ανά κατηγορία εργασιών. (Απόφαση Δ6/οικ/22172/09-09-92, ΦΕΚ 562/92 Β)

Στις άλλες αναλύσεις δεν έχουν εφαρμοσθεί διορθωτικοί συντελεστές, και ισχύουν ως έχουν από την εποχή σύνταξής τους (ΑΤΟΕ, ΑΤΛΕ, ΑΤΗΕ).

Οι τιμές εφαρμογής ομοειδών εργασιών, όπως κατασκευές από σκυρόδεμα, σιδηροπλισμοί και εκσκαφές εμφανίζουν σημαντικές διαφορές από Ανάλυση σε Ανάλυση. Χαρακτηριστικά αναφέρεται οτι η τιμή του σιδηροπλισμού St III στην μεν ΑΤΟΕ ανέρχεται σε 1,19 €/kg (OIK-3873, Δ ’02), στην δε ΑΤΕΟ 0,94 €/kg (ΟΔΟ-2612, Δ ’02), ήτοι διαφορά 26,5%.

 

  1. ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΥ ΤΩΝ Κ.ΤΙ.Μ.

Το Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. έχει εντάξει το έργο του εκσυγχρονισμού του υπάρχοντος θεσμοθε-τημένου συστήματος Αναλύσεων Τιμών στο αντικείμενο δράσεων της 2ης ΟΔΕ.

Η 2η ΟΔΕ, μετά από επισταμένη μελέτη του υπάρχοντος συστήματος και αξιολόγηση των ελλείψεων και αδυναμιών του, κατάρτισε αναλυτικό πρόγραμμα δράσεων για τον εξορθολογισμό και συμπλήρωση των θεσμοθετημένων Αναλύσεων Τιμών.

Καθοριστικό κριτήριο για την επιλογή του είδους και της κλίμακας των επεμβάσεων επί του υπάρχοντος συστήματος αποτέλεσε ο περιορισμένος διαθέσιμος χρόνος.

    1. ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΦΑΣΗ

Υπό την καθοδήγηση της 2ης ΟΔΕ, το Τμήμα Υποστήριξης των δράσεων της 2ης ΟΔΕ που έχει συγκροτηθεί στο ΙΟΚ, έχει ασχοληθεί με την συλλογή και κωδικοποίηση στοιχείων απαραιτήτων για το έργο της αναμόρφωσης των υπαρχουσών Αναλύσεων Τιμών. Πρόκειται για τα ακόλουθα υποέργα:

α. Kαταγραφή του συνόλου των άρθρων όλων των αναλύσεων τιμών σε ενιαίο ηλεκτρονικό αρχείο.

Δημιουργήθηκε βάση δεδομένων με τα στοιχεία όλων των εγκεκριμένων Αναλύσεων Τιμών (συμπεριλαμβανομένης της ‘’ημιεπίσημης’’ ΑΤΗΛΜΕ). Το σύστημα τροφοδοτείται από αρχεία Τιμαριθμικής, παρέχει τις Τιμές Εφαρμογής όλων των άρθρων, και επιτρέπει την τροποποίηση των επιμέρους συντελεστών απασχόλησης και ενσωμάτωσης ανά άρθρο εργασιών.

β. Επισήμανση κοινών άρθρων των εγκεκριμένων αναλύσεων.

Δημιουργήθηκαν πίνακες κοινών ή ομοειδών άρθρων των διαφόρων αναλύσεων (π.χ. άρθρα σιδηροπλισμού-σκυροδεμάτων, άρθρα χωματουργικών εργασιών), με τιμές εφαρμογής κατά το αυτό τρίμηνο (για την κοστολογική σύγκριση).

δ. Συλλογή τιμολογίων δημοπρατηθέντων έργων - επισήμανση νέων κατασκευαστικών αντικειμένων

Συγκεντρώθηκαν τεύχη τιμολογίων διαφόρων δημοπρατηθέντων έργων, επισημάνθηκαν τα άρθρα που δεν συμπεριλαμβάνονται στις εγκεκριμένες Αναλύσεις Τιμών και συντάχθηκαν πίνακες των προς σύνταξη νέων άρθρων.

ε. Συλλογή στοιχείων μηχανημάτων έργων.

Συγκεντρώθηκαν τεχνικά στοιχεία μηχανημάτων έργων (ανά κατασκευαστή, κατηγορία, μέγεθος). Καταγράφηκαν υπό μορφή πινάκων τα μηχανήματα έργων τα οποία, ενώ χρησιμοποιούνται ευρύτατα στην κατασκευή, δεν λαμβάνονται υπόψη στις υπάρχουσες Αναλύσεις Τιμών. Επισημάνθηκαν επίσης τα άρθρα των αναλύσεων που αναφέρονται σε παρωχημένου τύπου εξοπλισμό.

Τα ανωτέρω στοιχεία βοήθησαν την 2η ΟΔΕ στην λήψη των αποφάσεών της για την υλοποίηση του έργου του εκσυγχρονισμού των υπαρχουσών Αναλύσεων Τιμών και τον καθορισμό του ‘’πλαισίου ενεργειών’’ των Ομάδων Εργασίας που θα κληθούν προς τούτο.

2.2 ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ - ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Για την υλοποίηση της δράσης η 2η ΟΔΕ αποφάσισε τον επιμερισμό του αντικειμένου και την συγκρότηση των ακολούθων ομάδων εργασίας:

i. Έξη (6) Ομάδων Εργασίας για την επικαιροποίηση, τον εξορθολογισμό και την συμπλήρωση των υπαρχουσών Aναλύσεων Tιμών:

α. Εργα οδοποιίας 3-μελής
β. Υδραυλικά έργα 3-μελής

γ.

Οικοδομικές εργασίες (συμπεριλαμβάνονται οι καθαιρέσεις και οι εργασίες αποκατάστασης ζημιών από σεισμούς)

3-μελής

δ. Ηλεκτρομηχανολογικές εργασίες 3-μελής
ε. Λιμενικά έργα 2-μελής
στ. Φυτοτεχνικές εργασίες 2-μελής

Το έργο των Ομάδων Εργασίας θα εποπτεύεται και θα συντονίζεται από το Τμήμα Υποστήριξης του ΙΟΚ και θα καθοδηγείται από τη 2η ΟΔΕ.

Τα αποτελέσματα των Ομάδων Εργασίας θα ελεγχθούν, σχολιασθούν και, αν απαιτηθεί, θα τροποποιηθούν από Επιτροπή Ελέγχου Κειμένων Τιμών Μονάδος, η οποία έχει επίσης συγκροτηθεί από την 2η ΟΔΕ.

ii. Τρείς ομάδες εργασίας ‘’γενικών καθηκόντων’’, οι οποίες θα τροφοδοτούν με στοιχεία τις ΟΕ επεξεργασίας των Αναλύσεων Τιμών:

α

Συλλογής και στατιστικής επεξεργασίας τιμών τιμολογίων προσφοράς δημοπρατηθέντων έργων

β

Προσδιορισμού της ημερήσιας δαπάνης του μηχανικού εξοπλισμού

γ

Ανάλυσης γενικών εργοταξιακών δαπανών (συνέχιση και επέκταση έργου ΙΟΚ)

 

3. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Η 2η ΟΔΕ προσδιόρισε το πλαίσιο ενεργειών των Ομάδων Εργασίας ως εξής:

3.1 Ο.Ε. ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΙΜΩΝ

Το αντικείμενο του εξορθολογισμού των υπαρχουσών θεσμοθετημένων Αναλύσεων Τιμών περιλαμβάνει δύο ενότητες:

α. Επεμβάσεις επί των άρθρων των υπαρχουσών αναλύσεων

β. Σύνταξη νέων άρθρων

Στόχος του επιχειρούμενου εξορθολογισμού είναι αφενός μεν ο περιορισμός των σημαντικών διαφορών που εμφανίζουν σήμερα οι Τιμές Εφαρμογής των υπαρχουσών Αναλύσεων Τιμών με το πραγματικό κόστος κατασκευής (τιμές αγοράς), και αφετέρου η προσθήκη αριθμού νέων άρθρων για την κάλυψη συνήθων και βασικών εργασιών που δεν συμπεριλαμβάνονται στις πεπαλαιωμένες ήδη θεσμοθετημένες αναλύσεις.

Η Τιμαριθμική θα διατηρηθεί, δηλαδή θα εξακολουθήσει να τροφοδοτεί τις Αναλύσεις Τιμών με βασικές τιμές υλικών και ωρομισθίων εργατοτεχνικού προσωπικού, θα εξετασθεί όμως η αξιοπιστία των διαπιστουμένων τιμών.

Οι επεμβάσεις εκσυγχρονισμού των Αναλύσεων Τιμών θα είναι αδρομερείς, με διατήρηση, κατά το δυνατόν, της δομής των υπαρχουσών αναλύσεων.

Η σημερινή κωδικοποίηση των άρθρων θα διατηρηθεί (ΟΔΟ-, ΥΔΡ-, ΟΙΚ-, ΠΡΣ- κλπ) για λόγους συμβατότητας και ταχείας προσαρμογής των χρηστών στο νέο σύστημα. Παράλληλα όμως θα αναπτυχθεί νέο σύστημα κωδικοποίησης των άρθρων κοστολόγησης, κατ’ αντιστοιχία με το σύστημα κωδικοποίησης που υιοθετήθηκε από την 2η ΟΔΕ για τις Προσωρινές Εθνικές Τεχνικές Προδιαγραφές (ΠΕΤΕΠ).

Η Νέα Ανάλυση Τιμών θα είναι ενιαία, θα ενσωματωθούν δε σ’ αυτήν και τα άρθρα της ‘’ημιεπίσημης’’ Ανάλυσης Τιμών Ηλεκτρομηχανολογικών Εργασιών. Τα κοινά άρθρα (π.χ. άρθρα κατασκευών από σκυρόδεμα της ΟΔΟ, ΥΔΡ, ΟΙΚ, άρθρα χωματουργικών εργασιών κλπ) θα ‘’φιλτραρισθούν’’ και θα παραμείνει ένα μόνον άρθρο ανά επιμέρους εργασία, ενιαίας χρήσης για όλα τα τεχνικά αντικείμενα.

Οι κωδικοί των ‘’φιλτραρισμένων’’ άρθρων θα παραπέμπουν στα αντίστοιχα διατηρούμενα άρθρα για λόγους συμβατότητας με το εφαρμοζόμενο σήμερα σύστημα προσδιορισμού της αναθεώρησης.

Το πλαίσιο ενεργειών των Ομάδων Εργασίας σκιαγραφείται ως εξής:

α/α

Επιμέρους δράση

1

Κριτικός έλεγχος Τιμών Εφαρμογής άρθρων υπαρχουσών αναλύσεων με βάση την Τιμαριθμική Δ’ τριμήνου 2002 (ή νεώτερη)

2

Εντοπισμός ‘’ανωμάλων’’ άρθρων [άρθρα με υπερβολικά υψηλές ή υπερβολικά χαμηλές τιμές εφαρμογής, και άρθρα που εμφανίζουν σημαντικές διαφορές έναντι ομοειδών]

3

Εισήγηση για την κατάργηση ορισμένων υπαρχόντων άρθρων

4

Εισήγηση για την αλλαγή τρόπου επιμέτρησης υπαρχόντων άρθρων

5

Εισήγηση για την προσθήκη νέων άρθρων

6

Εισήγηση για την προσθήκη νέων άρθρων μηχανικού εξοπλισμού και νέων άρθρων υλικών στην Τιμαριθμική

7

Αξιολόγηση των άρθρων της Τιμαριθμικής που χρησιμοποιούνται στα άρθρα των εργασιών

[να δοθεί προσοχή στις Τιμές μονάδος των υλικών - ημερομισθίων - μισθωμάτων που προέρχονται από την Τιμαριθμική και οι οποίες εκτιμώνται οτι αποτελούν πηγή σφάλματος και απαιτούν εξυγίανση ]

8

Σύνταξη νέων άρθρων

9

Προτάσεις εφαρμογής διορθωτικών συντελεστών απόδοσης επί των υπαρχόντων και διατηρουμένων άρθρων των Αναλύσεων Τιμών, ως εναλλακτική λύση ‘’ταχείας επέμβασης’’ για τον εξορθολογισμό αυτών

(βλ. [δ] στην συνέχεια)

Επισημαίνονται τα εξής:

α. Το ύψος της προσφερόμενης έκπτωσης αποτελεί συνάρτηση τόσο τεχνικών όσο και περιστασιακών συνθηκών. Ως τεχνικές συνθήκες θεωρούνται η οργανωτική δομή και εξειδίκευση του προσφέροντος, το τεχνικό του δυναμικό και ικανότητα, το μέγεθος και οι συνθήκες εκτέλεσης του έργου. Ως περιστασιακές συνθήκες θεωρούνται η οικονομική κατάσταση του προσφέροντος, οι επιχειρηματικές του βλέψεις, ο όγκος προγράμματος των εκτελουμένων έργων και η γενικώτερη συγκυρία. Μόνον οι τεχνικές συνθήκες αφορούν τις Αναλύσεις Τιμών.

Με βάση τα ανωτέρω, οι Αναλύσεις Τιμών θα πρέπει να αντικατοπτρίζουν κάπως δυσμενείς συνθήκες εκτέλεσης των εργασιών από τον μέσο εργολάβο και όχι τις βέλτιστες (δηλ. αυτές που επιτρέπουν την μεγιστοποίηση της απόδοσης των συνεργείων και την ελαχιστοποίηση του κόστους). Με τον τρόπο αυτό εξασφαλίζεται επαρκές περιθώριο για την λειτουργία του ανταγωνισμού.

β. Χρήσιμο θα είναι να συγκριθούν οι κατά τα ως άνω προκύπτουσες τιμές με τα αποτελέσματα της στατιστικής επεξεργασίας επικαιροποιημένων τιμών κατασκευασθέντων ή υπό κατασκευή έργων (εφ’ όσον βέβαια προκύψουν αξιόπιστα αποτελέσματα). [βλπ εδάφιο 3.2 του παρόντος]

Θεωρητικώς οι προκύπτουσες τιμές μονάδος με βάση τις νέες Αναλύσεις θα πρέπει να βρίσκονται στην περιοχή ΜΤ ± λxσ (όπου ΜΤ η μέση επικαιροποιημένη τιμή του στατιστικώς αναλυομένου δείγματος, σ η τυπική απόκλιση λ = 0 ¸ 1).

Εάν δεν πληρούται η συνθήκη αυτή θα γίνεται σχετική βαθμονόμηση των αποδόσεων.

γ. Οταν οι ειδικές συνθήκες εκτέλεσης μιας εργασίας οδηγούν σε προφανή αύξηση κόστους (π.χ. μεμονωμένες εκσκαφές - ντουλάπια, καλούπωμα και σκυροδέτηση φρεατίων κ.ο.κ.), απλώς θα συντάσσεται νέο άρθρο.

δ. Ο εξορθολογισμός των υπαρχουσών Αναλύσεων Τιμών μπορεί, σε γενικές γραμμές, να γίνει με τις ακόλουθες μεθόδους:

i. Με βάση τις αποδόσεις:

Eπαναπροσδιορισμός της σύνθεσης των συνεργείων κατασκευής (εργατο-τεχνικό προσωπικό και μηχανικός εξοπλισμός) ανά εργασία, και αναγωγή της απασχόλησης αυτών στην μονάδα μέτρησης της εργασίας (αποδόσεις).

Η προσέγγιση αυτή είναι επιστημονικώς και τεχνικώς αρτιότερη, αλλά απαιτεί περισσότερο χρόνο, ενώ τα χρονικά περιθώρια για την ολοκλήρωση της Δράσης αυτής είναι περιορισμένα.

Για την περίπτωση των Νέων Εργασιών, αποτελεί, βέβαια, την μόνη λύση.

ii. Με βάση τo κόστος:

    • Σύγκριση των Τιμών Εφαρμογής (ΤΕ) που προκύπτουν με βάση τις υπάρχουσες Αναλύσεις Τιμών με τις μέσες τιμές αγοράς, ανά εργασία ή ανά ομάδα ομοειδών εργασιών, και καθορισμός συντελεστών αναγωγής των ΤΕ στο πραγματικό κόστος (διορθωτικοί συντελεστές):

Νέα ΤΕ = ΤΕ x n%

    • Διαμόρφωση των συντελεστών απόδοσης εργατοτεχνικού προσωπικού και μηχανικού εξοπλισμού (ώστε να προκύπτει η Νέα ΤΕ χωρίς επεμβάσεις επί των ενσωματουμένων υλικών, για να διατηρηθεί η αντιστοίχιση με την Τιμαριθμική):

TE = υλικά x α% + εργατοτεχνίτες x β% + μηχαν. εξοπλισμός x γ%

Νέα ΤΕ = υλικά x α% + εργατοτεχνίτες x β1% + μηχαν. εξοπλισμός x γ1%

Για να είναι η προσέγγιση αυτή επαρκούς αξιοπιστίας απαιτείται πολύ καλή γνώση της αγοράς (οικονομική προσέγγιση και όχι τεχνική)

    • Τα χρονικά πλεονεκτήματα που παρέχονται απ’ αυτήν την προσέγγιση θα πρέπει να αντισταθμισθούν με την αδυναμία άμεσης απεικόνισης των τεχνολογικών εξελίξεων στο κόστος των εργασιών (εκμηχάνιση εργασιών, χρησιμοποίηση συγχρόνου μηχανικού εξοπλισμού). Έτσι, με την εφαρμογή του καταλλήλου διορθωτικού συντελεστή, θα παρέχεται το μεν το ορθό κόστος, (π.χ. ανά κυβοχιλιόμετρο μεταφοράς), αλλά αυτό θα προέρχεται λ.χ. από την έμμεση αναγωγή των αποδόσεων παρωχημένου αυτοκινήτου των 6 ton σε σύγχρονο τετραξονικό αυτοκίνητο των 24 ton.

Λόγω των ανωτέρω, η 2η ΟΔΕ κρίνει ως ορθότερη την εφαρμογή της μεθόδου με βάση τις αποδόσεις, και κατ’ οικονομίαν εκείνης με βάση του κόστος - πάντως δε στην έκταση που θα επιτρέπουν τα διατιθέμενα στην παρούσα φάση χρονικά περιθώρια.

3.2 Ο.Ε. ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΙΜΩΝ ΠΡΟΣΦΟΡΩΝ

Ο επιχειρούμενος εκσυγχρονισμός και η συμπλήρωση του υπάρχοντος συστήματος προκοστολόγησης των Δημοσίων Έργων (Αναλύσεις Τιμών - Τιμαριθμική - Ημερήσια Δαπάνη Μηχανικού Εξοπλισμού) αποσκοπεί στην μείωση των παρατηρουμένων σημαντικών αποκλίσεων μεταξύ προγραμματικού κόστους και προσφορών για την ανάληψη της κατασκευής των έργων.

Κάθε σύστημα προκοστολόγησης δεν μπορεί παρά να βασίζεται σε σειρά παραδοχών και γενικεύσεων, τα δε αποτελέσματα που περιέχονται συνιστούν απλώς προσέγγιση του αναμενομένου κόστους κατασκευής.

Η αξιοπιστία ενός συστήματος προκοστολόγησης εξαρτάται από την ορθότητα και ακρίβεια των παραδοχών ‘’δόμησης’’ αυτού, και συγκεκριμένα από τις παραδοχές αποδόσεων εργατοτεχνικού προσωπικού και μηχανικού εξοπλισμού που εισάγονται σε κάθε άρθρο εργασιών, αλλά και από τις εισαγόμενες στο σύστημα τιμές ενσωματουμένων υλικών, μικτά ωρομίσθια εργατοτεχνικού προσωπικού και μισθώματα μηχανικού εξοπλισμού.

Πρόκειται, κατά βάση, για ένα μαθηματικό προσομοίωμα, το οποίο απαιτεί ‘’ρυθμίσεις’’ (βαθμονόμηση) για την βελτίωση των χαρακτηριστικών του.

Η 2η ΟΔΕ, μετά από μακρόν προβληματισμό επί του θέματος, κατέληξε στο συμπέρασμα οτι, προκειμένου να εξασφαλισθεί υψηλός (ή τουλάχιστον αποδεκτός) βαθμός αξιοπιστίας στο υπό ανανέωση σύστημα, θα πρέπει να διερευνηθεί και η μέχρι τούδε απόκριση (response) της αγοράς στο υπάρχον σύστημα.

Το πλαίσιο ενεργειών της ομάδος εργασίας σκιαγραφείται ως εξής:

α/α

Επί μέρους αντικείμενο

1

Συλλογή αντιπροσωπευτικού δείγματος προϋπολογισμών προσφοράς (1) προσφάτως περαιωθέντων ή υπό κατασκευή έργων, για τα οποία κρίνεται οτι δεν συνέτρεξαν ακραίες ή μή ομαλές συνθήκες(2).

2

Κατάταξη των άρθρων του τιμολογίου κατά φθίνουσα τάξη ως προς το ποσοστό ποσοστό συμμετοχής τους στην ολική δαπάνη του έργου, και επιλογή αυτών των οποίων τα ποσοστά ανέρχονται αθροιστικά στο 80% της συνολικής δαπάνης.

3

Αντιστοίχιση των επιλεγομένων άρθρων των τιμολογίων με τα άρθρα των εγκεκριμένων ΑναλύσεωνΤιμών (υπέρβαση των δυσχερειών που προκύπτουν απ’ υην ανομοιότητα διατύπωσης του κάθε τιμολογίου)

4

Επικαιροποίηση των τιμών σε ενιαίο τρίμηνο αναφοράς

5

Στατιστική ανάλυση των τιμών προσφορών (οι οποίες κρίθηκαν τελικώς ως συγκρίσιμες), και προσδιορισμός του εύρους διακύμανσης

6

Αξιολόγηση αποτελεσμάτων στατιστικής ανάλυσης και απόρριψη ‘’ανωμάλων’’ τιμών (singular)

7

Δημιουργία πινάκων μέσων τιμών ανά κατηγορία εργασιών.

8

Σύνταξη έκθεσης στην οποία θα αναλύεται η μεθοδολογία και τα πορίσματα της διερεύνησης

(1) Τιμαριθμικώς επικαιροποιημένων

(2) Ο έλεγχος αυτός προηγείται. Θα εξετάζεται επίσης εάν το έργο ανατέθηκε στον μειοδότη.

 

3.3 Ο.Ε. ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΔΑΠΑΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ

Λόγω του οτι η ημερήσια δαπάνη των δομικών μηχανημάτων (ΗΔ) αποτελεί σημαντικό ποσοστό της συνολικής δαπάνης των έργων, η 2η ΟΔΕ δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στο θέμα κατέληξε στα εξής:

  • Η διαδικασία καθορισμού της ΗΔ που εφαρμόζεται από το 1994 στην Νέα ΑΤΕΟ είναι κοστολογικώς αρτιότερη και ως εκ τούτου θα εφαρμοσθεί στο σύνολο των κατασκευαστικών αντικειμένων
  • Οι επιμέρους παράμετροι προσδιορισμού της ΗΔ χρήζουν περαιτέρω ανάλυσης/διερεύνησης.
  • Οι επεμβάσεις που θα γίνουν στα διατηρούμενα άρθρα των υπαρχουσών Αναλύσεων θα βασισθούν στις νέες τιμές ΗΔ του μηχανικού εξοπλισμού.

Το πλαίσιο ενεργειών της ομάδος εργασίας σκιαγραφείται ως εξής:

α/α

Επί μέρους αντικείμενο

1

Διερεύνηση των δυνατοτήτων αξιόπιστου προσδιορισμού του κόστους κτήσεως του μηχανικού εξοπλισμού

2

Συμπλήρωση του καταλόγου δομικών μηχανημάτων της Ν. ΑΤΕΟ με τα μηχανήματα που χρησιμοποιούνται από τις λοιπές Αναλύσεις

3

Προσθήκη συνήθους χρήσεως λοιπού εξοπλισμού που δεν συμπεριλαμβάνεται σήμερα στις Αναλύσεις

4

Ποσοστιαία κατανομή των επωνύμων μηχανημάτων που θα συμπεριλαμβάνονται στον πίνακα για την διαμόρφωση του ‘’μεσου στόλου’’ των συνήθων εργοταξίων

5

Διερεύνηση του χρόνου απόσβεσης ανά κατηγορία εξοπλισμού

6

Διερεύνηση του συντελεστού επισκευών

7

Διερεύνηση του μέσου συντελεστή απασχόλησης ισχύος

7

Διερεύνηση της ειδικής καταναλώσεως καυσίμων

8

Σύνταξη πίνακα ανάλυσης/υπολογισμών της Ημερησίας Δαπάνης του συνόλου του μηχανικού εξοπλισμού (αρχείο Excel, με γραμμογράφηση ανάλογη εκείνης που υιοθετήθηκε από την Ν. ΑΤΕΟ)

10

Σύνταξη πινάκων αποδόσεων μηχανικού εξοπλισμού υπό διάφορες συνθήκες λειτουργίας και για διάφορες εργασίες.

 

3.4 Ο.Ε. ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΩΝ ΕΡΓΟΤΑΞΙΑΚΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ (ΓΕΔ)

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Με το ισχύον σήμερα καθεστώς τιμολόγησης των έργων, οι τιμές μονάδος (μελέτης και προσφοράς) προσαυξάνονται για ''γενικά έξοδα & όφελος εργολάβου'' (ΓΕ & ΟΕ):

 

κατά 18% όταν το έργο χρηματοδοτείται από πιστώσεις προϋπολογισμού δημοσίων επενδύσεων

κατά 28% όταν το έργο χρηματοδοτείται από τακτικό προϋπολογισμό (στην περίπτωση αυτή συμπεριλαμβάνονται κρατήσεις υπερ τρίτων: ΤΣΜΕΔΕ, ΤΕΕ, ΕΜΠ και Ταμεία Επικουρικής Ασφάλισης που ανέρχονται σε 7,7 - 9,0% κατά περίπτωση)

κατά 15% για τις εκελούμενες απολογιστικώς εργασίες

Πρόκειται για σημαντικό ποσοστό της συνολικής δαπάνης ενός έργου, η οποία θα απαιτούσε, οπωσδήποτε, εξειδίκευση ανά κατηγορία και τύπο του έργου και προσαρμογή-συσχετισμό με τις απαιτήσεις της Ειδικής Συγγραφής Υποχρεώσεων του έργου.

Λόγω αδυναμιών των υπαρχουσών θεσμοθετημένων Αναλύσεων Τιμών και την κατά συνέπεια μή πλήρη κάλυψη του αμέσου κόστους κατασκευής (direct cost) με άρθρα εργασιών, η κοστολογική ενότητα ΓΕ&ΟΕ κατέληξε με την πάροδο του χρόνου σε ‘’αποθετήριο’’ όλων των εκτός των άρθρων του τιμολογίου υποχρεώσεων που ο εκάστοτε Κύριος του Έργου επιδιώκει να μεταφέρει προς τον Ανάδοχο, για την κάλυψη ιδίων απαιτήσεων ή/και απαιτήσεων και υποχρεώσεων προερχομένων από την εφαρμογή των προβλεπομένων από την ισχύουσα Νομοθεσία διατάξεων.

Επιπρόσθετα, ο όρος ΓΕ&ΟΕ δεν είναι πλέον δόκιμος. Παγίως, το όφελος (κέρδος) ενσωματώνεται στην τιμή διαθέσεως του προϊόντος ή της Υπηρεσίας.

Ειδικότερα εκείνο που ενδιαφέρει πολύ την προκοστολόγηση των έργων και απαιτεί εμπεριστατωμένη ανάλυση, είναι οι ‘’γενικές εργοταξιακές δαπάνες’’, δοθέντος οτι ο έμμεσος ''συνυπολογισμός'' τους στις τιμές γυμνού αντικειμένου μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές στρεβλώσεις.

Ως γνωστόν, στις "γενικές εργοταξιακές δαπάνες" (Γ.Ε.Δ.) περιλαμβάνονται:

α. Η κινητοποίηση του Αναδόχου για την κατασκευή του έργου

    • εξασφάλιση χώρων για την ανέγερση εργοταξιακών εγκαταστάσεων
    • εξασφάλιση ηλεκτροδότησης, παροχής νερού και επικοινωνιών
    • ανέγερση και εξοπλισμός γραφείων, συνεργείων, αποθηκών κλπ
    • μεταφορά επί τόπου του έργου του απαιτουμένου μηχανικού εξοπλισμού, σύμφωνα με τις προβλέψεις του χρονοδιαγράμματος
    • εργοταξιακή σήμανση
    • διάνοιξη/βελτίωση/συντήρηση εργοταξιακών οδών (όταν και εφόσον απαιτούνται)

β. Η στελέχωση του εργοταξίου με επιστημονικό, τεχνικό και διοικητικό προσωπικό, σύμφωνα με τις συμβατικές υποχρεώσεις του Αναδόχου.

γ. Η παροχή των πάσης φύσεως διευκολύνσεων προς την Επίβλεψη του Έργου, σύμφωνα με τα καθοριζόμενα στην Σύμβαση (εργοταξιακά γραφεία και εξοπλισμός, έξοδα μετακινήσεων)

δ. Οι δαπάνες ασφάλισης του έργου (CAR), του μηχανικού εξοπλισμού και του εργατοτεχνικού προσωπικού.

ε. Οι πρόσθετες παροχές προς το εργατοτεχνικό προσωπικό, όταν απαιτείται μετάκληση αυτού.

στ. Οι δαπάνες υπερωριακής απασχόλησης του προσωπικού, όταν αυτό προβλέπεται από την Σύμβαση.

ζ. Οι δαπάνες εργαστηριακών ελέγχων και δοκιμών, και γενικά οι δαπάνες εφαρμογής του προβλεπομένου από την Σύμβαση Προγράμματος Ποιοτικού Ελέγχου Εργου (ΠΠΕ).

η. Οι δαπάνες των εργασιών δυσχερούς επιμέτρησης, εντασσομένων ή μη στις βασικές εργασίες του έργου, απαραιτήτων όμως για την άρτια ολοκλήρωση αυτού σύμφωνα με την Μελέτη.

θ. Οι δαπάνες εφαρμογής-τήρησης των Περιβαλλοντικών Όρων του Έργου.

ι. Οι κρατήσεις υπέρ τρίτων που βαρύνουν τον προϋπολογισμό των έργων, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις.

ία. Οι δαπάνες αποκινητοποίησης:

    • απόλυση μισθωτών με συμβάσεις αορίστου χρόνου
    • αποσυναρμολόγηση/αποξήλωση εργοταξιακών εγκαταστάσεων
    • αποκατάσταση εργοταξιακών χώρων
    • απομάκρυνση του μηχανικού εξοπλισμού από το εργοτάξιο

ιβ. Οι δαπάνες συντήρησης του έργου, σύμφωνα με τις συμβατικές απαιτήσεις.

Οι δαπάνες αυτές διαφοροποιούνται μεταξύ των έργων, ανάλογα με τον ‘’βαθμό επιτελεστικότητας’’ και τα ειδικά χαρακτηριστικά εκάστου.

Ο ανωτέρω κατάλογος ΓΕΔ είναι ενδεικτικός. Θα ελεγχθεί και θα συμπληρωθεί από την Ομάδα Εργασίας, της οποίας το αντικείμενο εργασιών σκιαγραφείται ως εξής:

α/α

Επί μέρους αντικείμενο

1

Παραλαβή και μελέτη του σχετικής με το θέμα εργασίας που έχει προωθηθεί από το ΙΟΚ

2

Μελέτη χαρακτηριστικών τύπων έργων (case studies), εκτίμηση και αξιολόγηση των πλέον βασικών συνιστωσών των Γ.Ε.Δ.

3

Σύνταξη πίνακα με το σύνολο των ΓΕΔ που απαντώνται σε διάφορες κατηγορίες έργων

3

Διάκριση των Γ.Ε.Δ. σε ελαστικές και ανελαστικές και ποσοστιαία κατανομή εκάστης κατηγορίας επί του συνόλου

4

Σύνταξη τιμών μονάδος για την τιμολόγηση συγκεκριμένων επιμετρησίμων αντικειμένων των ΓΕΔ

5

Δημιουργία ενός ευχρήστου ‘’πίνακα συντελεστών’’ (matrix) για τον προσδιορισμό του ποσοστού ΓΕΔ ανά κατηγορία έργων (βλ. προεργασία ΙΟΚ)


 Copyright ΙΟΚ 2008 --- Τελευταία ενημέρωση: 30-11-2008.